دانلود پاورپوینت دبیرستانی

ادامه مطب رو ببینید...

غزل (ghazel)
 در لغت به معنای معاشقه و بیان سخن عاشقانه است . غزل در قرن ششم رواج می یابد ، بدین گونه كه تغزل قصاید به صورت قالبی مستقل در        می آید و غزل نام می گیرید . محتوای غزل در ابتدا عاشقانه است ؛ یعنی ، شاعر در آن از معشوق زمینی سخن می گوید ،‌اما با ظهور سنایی ، شاعر معروف قرن ششم، معشوق زمینی غزل جای خود را به معشوق آسمانی می دهد  و غزل عارفانه پدید می آید . غزل عاشقانه را سعدی (طبق اغلب نظرات) و غزل عارفانه را مولانا جلال الدین در قرن هفتم به اوج   می رسانند ، آنگاه حافظ كه سرآمد غزل سرایان شعر فارسی است  ،‌در قرن هشتم ‌شیوه عارفانه- عاشقانه را به كمال می رساند . ( صاحبنظران بر این عقیده اند كه این توفیق حافظ تا حدودی مدیون مطالعه آثار بر جای مانده از سعدی و مولوی بوده است ) . از زمان مشروطه به بعد موضوعات اجتماعی و سیاسی هم وارد آن می شود . غزل زیر را از حافظ را با هم می خوانیم :

     سمن بویان غبار غم چو بنشینند ، بنشانند           پری رویــان قـرار دل چو بستیزنـد ،  بستاننـد
  به فتراك جفـا دلهـا چو بر بندند ، بر بندند             ز زلف عنبرین جـان ها چو بگشایند ، بفشانند
  زچشم لعل رمـانی چو می خندند ، می بارند             ز رویـم راز پنهانی چو می بینند ، می خوانند
   به عمری یك نفس باما چو بنشینند، برخیزند              نهـال شوق در خاطــر چـو برخیزند ، بنشاننـد
   سرشك گوشه گیران راچو دریابند، در یابند             رخ مهر از سحر خیزان نگردانند ، اگـر دانند
   چو منصور از مراد آنان كه بردارند ، بردارند                كه با این درد اگـر در بـند در مانند ، در مانند
   درین حضرت چو مشتاقان نیازآرند، نازآرند              بدین درگاه حافظ راچو می خوانند، می رانند

در غزل نیز مانند قصیده قافیه مصراع اول با مصراع های زوج یكسان است .
غزلی كه خواندید 7 بیت دارد . تعداد ابیات غزل همواره بیش از پنج بیت است . كه بیت اول را همانند قصیده مطلع و بیت پایانی را مقطع می نامند . كه اگر به گونه ای تاثیر گذار بیان شوند ، به ترتیب از آن با نام های حسن مطلع و حسن مقطع یاد می شود . شاعر معمولا در مقطع غزل نام هنری یا همان تخلص را می آورد . از مهم ترین ویژگی های غزل آن است كه در این قالب وحدت موضوع وجود ندارد و شاعر سعی می كند یك مضمون كامل را یك بیت بیان كند . اگر به غزل بالا دقت كنید ،‌ در می یابید كه بیت اول خطر زمانه غدار را ،كه تو را می فریبد ، یاد آور می شود . در بیت دوم شاعر در مورد جنگ انسان با خویش سخن می راند . حال آنكه بیت سوم می خواهد بگوید كه حالات ظاهری افراد می تواند بیانگر احوال درونی ایشان باشد و به همین ترتیب با 7 موضوع متفاوت مواجه هستیم ،كه به واسطه وزن و قافیه یكسان، وحدت هنری می یابند .
صائب ، عراقی ، ‌فرخی یزدی ، رهی معیری ، شهریار و ... از دیگر غزلسرایان تاریخ ادب ایران هستند .